Mortuarium Schiphol

Nieuw Mortuarium Schiphol

Vanwege de sloop van gebouw Transview zijn alle huurders waaronder het mortuarium verhuisd naar andere locaties op Schiphol. Voor het mortuarium gelden zeer specifieke locatie eisen. De uiteindelijke locatie waar alle eisen en mogelijkheden bij elkaar kwamen is gevonden in een perceel tussen de Janplezierweg en de RHweg, gelegen direct aan het platform.

De locatie

Omdat de locatie een beperkte gebruiksduur heeft vanwege ruimtereservering voor uitbreiding van de Terminal, is demontabel bouwen vrijwel direct als uitgangspunt gekozen. Deze keuze leidde uiteindelijk tot de uitgangspunten Cradle to Cradle (C2C) en Circulaire Economie. Immers, demontabel bouwen om makkelijk te kunnen slopen en weggooien is zonde.

De route

Er is een Road Map opgesteld naar een C2C mortuarium. In enkele workshops met de adviseurs, aannemer, eigenaar, beheerder én de gebruiker is onderling kennis uitgewisseld en zijn de visie, kwalitatieve doelstellingen en eerste stappen vastgesteld en gekwantificeerd. De grote gemene deler was respect. Respect voor de overleden die in het mortuarium worden behandeld, respect voor de mensen die de handelingen uitvoeren, respect voor de nabestaanden, maar ook voor de omgeving en natuurlijk respect voor de planeet en haar resources.

Duurzaamheid

C2C gaat verder dan duurzaam. Duurzaamheid is beperken van een negatieve foot print. C2C is het realiseren van een positieve foot print. De focus ligt bij duurzaam op efficiënt, bij C2C op effectief, verbruik versus gebruik. Schiphol Real Estate projecten worden standaard Breeam gecertificeerd uitgevoerd; het niveau op basis van de toegepaste technieken en materialen is Outstanding. De uitgewerkte Breeam casestudy van het mortuarium kan hier worden ingekeken.

Foot prints checken

Iedereen kan zijn eigen foot print nakijken op https://www.footprintcalculator.org/signup. Op earthovershootday.org wordt jaarlijks bijgehouden hoeveel resources we gebruiken van de aarde, ten opzichte van de herstelcapaciteit van de aarde. In 2017 was op 2 augustus het punt bereikt dat we meer van de aarde genomen hebben dan wat de aarde in een jaar weer kan aanmaken.

Gezondheid

Vanuit de C2C gedachte gebruiken we voor het mortuarium gezonde materialen, waarin geen giftige bestanddelen zitten (tenzij dat niet anders kan, dan beperkt), waardoor gif bij hergebruik en recycling niet verspreid wordt over de aarde. Hierdoor sparen we de aarde, maken we een gezond gebouw en zijn de mensen in het gebouw productiever en er is minder ziekteverzuim. Interessant academisch onderzoek van Harvard T.H. Chan School of Public Health uit 2015 toont de invloed aan van volatiele organische stoffen op onze cognitieve eigenschappen (concentratievermogen, besluitvaardigheid)  en daarmee productiviteit (https://ehp.niehs.nih.gov/15-10037/).

Identiteit

Door de eigenschappen van de toegepaste materialen in paspoorten vast te leggen, wordt een gebouw een materiaalbank, waar in een later stadium uit geput kan worden. Hiertoe lopen voor het mortuarium diverse initiatieven als Madaster (NL) en BAMB (Buildings As Material Banks, EU). Het paspoort waar Madaster op inzet betreft gebouwniveau (materiaalbank) en de paspoorten van BAMB gaan zelfs dieper, tot grondstofniveau per materiaal.

Het gebouw

Het gebouw is ca 500m2 groot en biedt plaats aan een ontvangstruimte voor 40 personen, een opbaarruimte, een rituele bewassingsruimte, werkruimte, obductieruimte, een kantoor en sanitaire ruimten. Het is een commerciële ruimte met Zorg Diensten Groep (ZDG) als huurder. ZDG is actief in verzorging en mortuaria in ziekenhuizen en dus ook op Schiphol.

 

Het mortuarium op Schiphol

Schiphol is een van de weinige luchthavens die een dergelijke voorziening heeft. Hier worden jaarlijks ongeveer 2.500 overledenen opgevangen. Het merendeel betreft immigranten die in eigen land in heilige grond begraven dienen te worden. Er worden ook mensen terug naar Nederland gebracht die in het buitenland zijn overleden, of slachtoffers van rampen. Er overlijden ook wel eens mensen op het luchthaventerrein zelf door ongevallen, hartfalen of een misdrijf. Het mortuarium is ook gekwalificeerd als politiemortuarium, waar forensisch onderzoek aan overledenen kan worden gedaan.

Daarnaast worden er door medewerkers van het mortuarium delen van een overledene gerestaureerd, om de nabestaanden nog iets te bieden om afscheid van te kunnen nemen. Voor overleden bolletjesslikkers, of mensen die onder verdachte omstandigheden zijn omgekomen zijn er speciale afgesloten koelplekken, waar alleen de KMar toegang toe heeft.

Extra toegevoegd aan het nieuwe mortuarium is een transitruimte, waar derden gebruik van kunnen maken voor het afhandelen van overledenen, zonder diensten af te nemen van het mortuarium, anders dan het gebruik van een gekoelde bewaarplek en de toegang tot Air Side via Security.

Extra informatie

Specifieke vragen over C2C, Breeam outstanding, Circulaire Economie of het mortuarium kunnen per e-mail worden gesteld aan Senior Projectmanager Martijn Horsman (horsman_m@schiphol.nl).